Reproduktiv salomatlikni saqlash
Reproduktiv salomatlik nafaqat reproduktiv tizim va uning faoliyati bilan bog’liq barcha masalalar bo’yicha to’liq jismoniy, aqliy va ijtimoiy muvaffaqiyat holatidir.
DASTURNING MAQSADI
Reproduktiv salomatlikni saqlash nima?
Dasturning maqsadi
Talabalar salomatligi markazlari
Maslahat xizmatlari
Ta’lim dasturlari va
Seminarlar
Yosh oilalarni qurishga tayyorgarlik
Sog’lom turmush tarzini shakllantirish
Reproduktiv salomatlik bo’yicha hamkorlarimiz
Jinsiy va reproduktiv salomatlik xizmatlaridan foydalanish, axborot va ta’lim bilan bir qatorda, shaxslar o’z sog’lig’i va farovonligini saqlab qolish uchun zarurdir. Oʻzbekiston Milliy universiteti keng qamrovli xizmatlar va sogʻliqni saqlash boʻyicha aniq maʼlumotlar, provayderlar va tashkilotlarni taqdim etish orqali shaxslarga jinsiy va reproduktiv salomatlik haqida ongli qaror qabul qilish imkoniyatini berish uchun xabardorlikni oshirmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sog‘lom avlod dasturi”ga muvofiq “Sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish Davlat dasturi to‘g‘risida”gi qarori e’lon qilingani tibbiy xizmat sifati va samaradorligini oshirish, sog‘lom turmush tarzi darajasini oshirish, ayollar, ayniqsa, tug‘ish yoshidagi ayollar salomatligini asrash va tiklash, har tomonlama barkamol avlodni tarbiyalash va tarbiyalash masalalariga asoslangan. Respublikamiz Sog‘liqni saqlash vazirligi tizimidagi barcha tibbiyot muassasalari va profilaktika, ta’lim muassasalari oldiga juda muhim vazifalar qo‘yganmiz.
Maslahat xizmatlari: Rustamova Ra’no Parpievna
Universitetlar tez-tez jinsiy salomatlik va reproduktiv huquqlarga qaratilgan ta’lim dasturlari, seminarlar va tadbirlarni tashkil qiladi.
Ta'lim dasturlari va seminarlar: Rasulova Marg'uba Ilhamovna
Bular kontratseptsiya usullari, STI profilaktikasi, sog’lom munosabatlar, rozilik va jinsiy salomatlikdagi nomutanosiblik kabi mavzularni qamrab olishi mumkin.
BU XIZMATLARNI NUU TA'MINLAYDI
Bundan ko‘zlangan maqsad nafaqat reproduktiv tizim kasalliklarini (bepushtlik, turli nuqsonlar, saraton va saraton oldi kasalliklari va boshqalar) bartaraf etish, balki er-xotinlarni sog‘lom farzand tug‘ilishiga tayyorlash, jismonan baquvvat, aqlan zukko, ijtimoiy barkamol avlodni voyaga yetkazish uchun zamin yaratishdan iborat.
MA'RUZA DARSLARI
Talabalar salomatligi markazlari: Ko’pgina universitetlarda jinsiy va reproduktiv salomatlik xizmatlarini taklif qiluvchi kampusdagi sog’liqni saqlash markazlari yoki klinikalar mavjud. Ushbu xizmatlar quyidagilarni o’z ichiga oladi:
• Kontratseptsiya bo’yicha maslahatlar va retseptlar
• Homiladorlik bo’yicha maslahat testlari va
• Jinsiy salomatlik tekshiruvi va imtihonlari
• Favqulodda kontratseptsiya vositalaridan foydalanish
YOSH OILALARNI QURISHGA TAYYORLANISH
Sog‘lom farzand dunyoga keltirish uchun quyidagilarga e’tibor qaratish lozim: 1. Erta (18 yoshga to‘lmasdan) oila qurishdan, darhol farzand ko‘rishdan qochish kerak. 2. Qarindoshlar o’rtasidagi nikohga yo’l qo’ymaslik kerak. 3. Siz va turmush o‘rtog‘ingizning yaqin qarindoshlarida irsiy kasallik, tug‘ma nogironlik va uning bo‘lajak farzandlaringiz sog‘lig‘iga salbiy ta’sir darajasini aniqlash uchun siz genetik maslahatdan o‘tishingiz kerak. 4. Nikoh yoshi qizlar uchun 21-22 yosh, o’g’il bolalar uchun 23-25 yosh bo’lishi kerak. 5. Tug’ilishlar orasidagi 3-3,5 yil oralig’ini saqlash kerak. 6Bolalar orasidagi farq kamida 3 yil bo’lishi kerak, chunki onaning tanasi homiladorlik va tug’ishdan keyin tiklanishi, asl holatiga qaytishi va sog’lig’ini to’liq tiklashi kerak. Bola ona suti bilan qoniqishi kerak. 7. Ayollar reproduktiv davrning oxirgi yillarida homilador bo’lishdan qochishlari kerak. 8. Homiladorlik davrida turli qo’rquv holatlaridan ayolning tug’ruq vaqtida homilaga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin bo’lgan spirtli ichimliklar.
SOG'lom turmush tarzini shakllantirish
Inson salomatligini yaxshilash va saqlash uchun, hatto odam kasal bo’lsa ham, hamshira mutaxassislarni jalb qilishi kerak. Shundan keyingina har bir mutaxassis o’z vazifasi va davolash rejasini tayyorlashi va sog’lom turmush tarzini amalga oshirishi kerak. Sog’lom turmush tarzini amalga oshirish uchun u barcha aholini qamrab olishi kerak. Ijtimoiy-iqtisodiy qo’llab-quvvatlashni takomillashtirish sog’lom turmush tarzini takomillashtirishga olib keladi, bunda har bir insonning roli katta ahamiyatga ega.
REPRODUKTIV SALOMATLIK BO'YICHA HAMKORLIKLARIMIZ
O‘zbekiston Milliy universiteti talabalar va o‘qituvchilar salomatligini saqlash va tiklash maqsadida turli mahalliy va respublika tibbiyot markazlari bilan hamkorlik qiladi. Faol hamkorlik natijasida keyingi yillarda NUUZ talabalari, professor-o‘qituvchilari va xodimlarining tibbiy axborot statistikasi tashkil etilib, ushbu statistik ma’lumotlar yordamida sog‘lom turmush tarzini mustahkamlash va kasalliklarning oldini olishning aniq tamoyillari va mexanizmlari belgilab olindi. belgilanadi. Shu tariqa tibbiy madaniyatni rivojlantirish chora-tadbirlari ishlab chiqilib, hayotga tatbiq etilmoqda, ayni paytda jismoniy tarbiya va sog‘lomlashtirish ishlari, ommaviy sport ishlari va tibbiy profilaktika o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ta’minlashga chuqur e’tibor qaratildi. Universitetda Sog‘liqni saqlash vazirligi bilan hamkorlikda “Ona va bola” tibbiyot xonalari, “Salamatlik” tibbiyot punkti, “Sharq” psixologik xizmat ko‘rsatish markazi, barcha qulayliklarga ega reproduktiv xizmat ko‘rsatish markazlari tashkil etilgani inobatga olinib, bu boradagi tadbirlar hozirda davom etmoqda. ko‘rsatib kelgan. talabalar va yoshlarning qiziqishlari. Shuningdek, “NUUZ” jamoasi O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi, Toshkent davlat tibbiyot akademiyasi, Yoshlar ittifoqi hamda boshqa sog‘liqni saqlash boshqarma va muassasalari hamkorligida o‘tkazilayotgan turli sport musobaqalari va tadbirlarida munosib ishtirok etib kelmoqda. O‘zbekiston Milliy universiteti talabalari va professor-o‘qituvchilari mahalliy va respublika sog‘liqni saqlash muassasalari bilan hamkorlikda yiliga ikki marta tibbiy ko‘rikdan o‘tkazilmoqda. Shuningdek, NUUZda Kasaba uyushmasi faoliyati yo‘lga qo‘yilgan. OTM professor-o‘qituvchilari va xodimlari salomatligini tiklash maqsadida universitet kasaba uyushmasi kasaba uyushmasi va ijtimoiy sug‘urta byudjetidan sanatoriy-kurortlar, dam olish uylari, sanatoriy-profilaktika va bolalar sog‘lomlashtirish oromgohlari uchun mablag‘ ajratadi.
Global olamda ruhiy salomatlik va reproduktiv salomatlik: O‘zMU tajribasi va ustuvor yo‘nalishlar
Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetida ruhiy va reproduktiv salomatlik mavzusida ilmiy-amaliy konferensiya
Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetida “Global olamda ruhiy salomatlik: muammolar va yechimlar” mavzusida respublika ilmiy-amaliy konferensiyaning o‘tkazilishi bugungi kunda yoshlar salomatligiga qaratilayotgan e’tiborning yaqqol ifodasidir. Tadbir M.V. Lomonosov nomidagi Moskva Davlat universitetining Toshkent shahridagi filiali hamda O‘zbekiston psixologlari ilmiy-amaliy jamiyati hamkorligida tashkil etildi.
Konferensiyada badiiy adabiyotning ruhiy salomatlikka ta’siri, simulyatsiya amaliyotining yosh o‘qituvchilar kasbiy barqarorligidagi o‘rni, Z avlod qadriyatlari va ruhiy salomatlik kabi dolzarb masalalar muhokama qilindi. Bu mavzular talaba-yoshlarning ruhiy barqarorligini mustahkamlash, stress va zo‘riqishlarning oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi.
hiy salomatlikka ta’siri, simulyatsiya amaliyotining yosh o‘qituvchilar kasbiy barqarorligidagi o‘rni, Z avlod qadriyatlari va ruhiy salomatlik kabi dolzarb masalalar muhokama qilindi. Bu mavzular talaba-yoshlarning ruhiy barqarorligini mustahkamlash, stress va zo‘riqishlarning oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Bugungi globallashuv jarayonida ruhiy salomatlik bilan bir qatorda reproduktiv salomatlik masalalari ham dolzarb hisoblanadi. Universitet muhitida yoshlarning sog‘lom turmush tarzi, ongli oilaviy hayotga tayyorgarligi, mas’uliyatli ota-onalik, zararli odatlardan saqlanish bo‘yicha targ‘ibot ishlari olib borilishi muhimdir. Ruhiy barqarorlik reproduktiv salomatlikning asosi bo‘lib, insonning o‘z salomatligiga ongli yondashuvini shakllantiradi.
O‘zMUda o‘tkazilayotgan ilmiy-amaliy tadbirlar talabalarning nafaqat bilim darajasini, balki ularning psixologik va ijtimoiy tayyorgarligini ham mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Bu esa kelajakda sog‘lom, ma’naviy yetuk va mas’uliyatli avlodni shakllantirishga zamin yaratadi.
“Salomatlik” to‘garagi aksiyasi: yoshlar salomatligi va reproduktiv salomatlikni mustahkamlash yo‘lida muhim qadam
“Salomatlik” aksiyasi – yoshlar salomatligi yo‘lida muhim tashabbus
3-aprel kuni Biologiya va ekologiya fakultetida Odam va hayvonlar fiziologiyasi kafedrasi qoshidagi “Salomatlik” to‘garagi tomonidan Butunjahon salomatlik kuni munosabati bilan navbatdagi sog‘lomlashtirish aksiyasi tashkil etildi. Tadbirda fakultet talabalari faol ishtirok etib, o‘z salomatlik ko‘rsatkichlarini bepul tekshirtirish imkoniyatiga ega bo‘lishdi.
Aksiya davomida talabalar bo‘yi, tana vazni hamda tana massasi indeksi (BMI) kabi antropometrik ko‘rsatkichlar bo‘yicha ko‘rikdan o‘tkazildi. Mutaxassislar tomonidan sog‘lom turmush tarziga rioya qilish, to‘g‘ri ovqatlanish va jismoniy faollikni oshirish yuzasidan tavsiyalar berildi. Shuningdek, ishtirokchilarga tabiiy meva sharbatlari tarqatilib, sog‘lom ovqatlanish madaniyati targ‘ib qilindi.
Tadbir doirasida reproduktiv salomatlik masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Talabalarga sog‘lom turmush tarzi, shaxsiy gigiyena, zararli odatlardan voz kechish va muntazam tibbiy ko‘rikdan o‘tib turishning ahamiyati haqida tushuntirishlar berildi.
Mazkur aksiya yoshlar salomatligini mustahkamlash, ularning o‘z sog‘lig‘iga nisbatan mas’uliyatini oshirish hamda reproduktiv salomatlik madaniyatini shakllantirishga xizmat qildi.
“Salomatlik” to‘garagi aksiyasi: yoshlar salomatligi va reproduktiv salomatlikni mustahkamlash yo‘lida muhim qadam
SOLID loyihasi doirasida O‘zbekiston Milliy universitetida ijtimoiy ish sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish
O‘zbekiston Milliy universiteti hamda Nyurnberg texnika universiteti o‘rtasida amalga oshirilayotgan SOLID loyihasi ijtimoiy ish sohasini rivojlantirishga qaratilgan. Loyiha German Academic Exchange Service (DAAD) va Federal Ministry for Economic Cooperation and Development (BMZ) tomonidan moliyalashtiriladi.
20–21-noyabr kunlari O‘zMU Ijtimoiy fanlar fakultetida xalqaro seminar o‘tkazilib, ta’lim va amaliyot integratsiyasi, psixotrop moddalar profilaktikasi bo‘yicha yangi o‘quv materiallari yaratish masalalari muhokama qilindi.
Loyihaning asosiy maqsadi — ijtimoiy ish va NNTlar hamkorligini kuchaytirish orqali psixoaktiv moddalarni iste’mol qilishning oldini olishdir. U uch yo‘nalishni қамраб олади:
narkomaniya va psixosotsial qo‘llab-quvvatlash,
OIV/OITS bilan ishlash,
yopiq muassasalardagi shaxslarni reabilitatsiya qilish.
SOLID loyihasi ijtimoiy ishning ilmiy va amaliy asoslarini mustahkamlab, xalqaro hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqmoqda.
O‘zbekiston Milliy universiteti vakillari Jizzax filialida talabalar bilan ochiq muloqot o‘tkazdi
Psixologik trening va amaliy mashg‘ulotlar
Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetining Jizzax filialida sirtqi ta’lim shaklida tahsil olayotgan talabalar ishtirokida ochiq muloqot tashkil etildi. Unda filial direktor maslahatchisi M. Xaydarov, Xotin-qizlar maslahati kengashi raisi I. Mamatqulova hamda filial psixologi K. Ergasheva qatnashdi.
Uchrashuv davomida talabalarni qiynayotgan masalalar, ta’lim jarayonidagi imkoniyatlar hamda sirtqi ta’lim uchun yaratilgan shart-sharoitlar muhokama qilindi. Talabalar o‘z murojaat va takliflarini bildirib, ijtimoiy faollikni oshirish masalalari yuzasidan fikr almashdilar.
Suhbat yakunida psixolog tomonidan stressni boshqarish, samarali muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish va shaxsiy motivatsiyani oshirishga qaratilgan trening o‘tkazildi.
Mazkur uchrashuv talabalarning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash va ularning ta’lim jarayoniga bo‘lgan qiziqishini yanada oshirishga xizmat qildi.
O‘zbekiston Milliy universitetida “Talaba yoshlar o‘rtasida ruhiy salomatlik va sog‘lomlashtirishga qaratilgan profilaktik tadbir” o‘tkazildi
Ruhiy salomatlik va barqarorlikni rivojlantirish
O‘zbekiston Milliy universiteti Psixologiya fakulteti tyutorlari tashabbusi bilan “Yoshlar kuni” haftaligi doirasida talaba yoshlar o‘rtasida ruhiy salomatlik va sog‘lomlashtirishga qaratilgan profilaktik tadbir tashkil etildi.
Tadbirning asosiy maqsadi – huquqbuzarlik va salbiy odatlardan himoya qilish, ruhiy barqarorlikni mustahkamlash, stress va depressiya holatlarining oldini olish, shuningdek, talabalarning sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilishdan iborat bo‘ldi.
Tadbirda universitet rahbariyati, psixologlar va profilaktika mutaxassislari ishtirok etdi. Talabalar bilan ochiq muloqot o‘tkazilib, ruhiy tushkunlik va ijtimoiy bosimni yengish bo‘yicha amaliy maslahatlar berildi.
Mazkur tadbir talabalarning ruhiy va jismoniy salomatligini ta’minlash hamda ularni har tomonlama qo‘llab-quvvatlashga xizmat qildi.
O‘zbekiston Milliy universiteti yotoqhonasida talaba qizlar uchun ruhiy barqarorlik va sog‘lom turmush tarzi davra suhbati o‘tkazildi
Ruhiy salomatlik va barqarorlikni rivojlantirish
O‘zbekiston Milliy universiteti Amaliy matematika fakulteti talaba qizlari ishtirokida “Hayot bebaho ne’mat” shiori ostida davra suhbati o‘tkazildi. Tadbir sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish va ruhiy barqarorlikni mustahkamlashga qaratildi.
Fakultet psixologi K. Irgasheva talabalarga hayotning qadri, stressni boshqarish va sog‘lom turmush tarzi bo‘yicha amaliy tavsiyalar berdi. Talabalar savollar bilan murojaat qilib, javoblar oldi va ko‘nikmalarini mustahkamladi.
Tadbir talaba qizlarning ruhiy va jismoniy salomatligini ta’minlash hamda barqaror hayot tarzini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etdi.
“Talabalar bilan ‘Giyohvandlik — umr zavoli’ mavzusida davra suhbati”
Aholi salomatligini himoya qilish — ustuvor vazifa
«Aholi salomatligi va millat genofondini giyohvandlik hamda narkojinoyatlardan himoya qilish bo‘yicha chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PF–207-sonli Prezident Farmoni ijrosini ta’minlash maqsadida Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti Jizzax filialida profilaktik tadbir tashkil etildi.
Tadbir davomida filialga biriktirilgan profilaktika inspektori B. Rajabov tomonidan Amaliy matematika fakulteti talabalari uchun «Giyohvandlik — umr zavoli» mavzusida davra suhbati o‘tkazildi. Unda giyohvandlikning inson salomatligi va jamiyat hayotiga salbiy ta’siri, shuningdek, giyohvand moddalar bilan bog‘liq jinoyatlar uchun qonunchilikda belgilangan javobgarlik haqida ma’lumotlar berildi.
Suhbat davomida talabalar o‘zlarini qiziqtirgan savollariga javob olishdi. Tadbir yoshlar orasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish hamda giyohvandlikka qarshi murosasiz munosabatni shakllantirishga xizmat qildi.
Sog‘lom turmush tarzi — yoshlar kelajagining poydevori
Sog‘lom turmush tarzi – to‘g‘ri yashash ramzi
Yoshlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib etish, kasalliklarning oldini olish hamda jismoniy va ruhiy salomatlikni mustahkamlash maqsadida “Sog‘lom turmush tarzi – to‘g‘ri yashash ramzi” mavzusida davra suhbati o‘tkazildi. Tadbirni filial sport klubining o‘rinbosari Sh. Nazarov olib bordi.
Suhbat davomida talabalarga sog‘lom hayotning ahamiyati, to‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik va zararli odatlardan voz kechish haqida tushuntirishlar berildi. Ishtirokchilar o‘z savollarini berdilar va mutaxassis tavsiyalarini oldilar.
Davra suhbati yakunida yoshlar sog‘lom turmush tarziga amal qilish hayotiy qadriyat ekanini va sog‘lom jamiyatni shakllantirishda har bir insonning roli borligini ta’kidlashdi.
“Ruhiyat va ranglar” — talaba-yoshlar uchun psixologik trening
“Ruhiyat va ranglar” — yoshlar ruhiy barqarorligini mustahkamlashga xizmat qiladi
O‘zbekiston Milliy universitetida “Dolzarb – 90 kunlik” loyihasi doirasida talaba-yoshlarning bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish, ularning ruhiy salomatligini mustahkamlash va ijtimoiy faolligini oshirish maqsadida “Ruhiyat va ranglar” nomli trening o‘tkazildi. Tadbirni filial psixologi K. Irgasheva hamda Xotin-qizlar psixologi A. Sa’dullayeva olib bordi.
Treningda ranglarning ruhiyatga ta’siri, stress va psixologik zo‘riqishlarni kamaytirish usullari, ichki motivatsiya, iroda va o‘ziga bo‘lgan ishonchni oshirish masalalari muhokama qilindi. Talabalar interaktiv mashqlar orqali o‘z fikrlarini bildirdilar va muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirdilar.
Tadbir yakunida ishtirokchilar bunday treninglar ruhiy barqarorlikni mustahkamlash, ijobiy fikrlashni rivojlantirish va hayotga ishonchni oshirishda muhim ekanini ta’kidladilar hamda bo‘sh vaqtni mazmunli o‘tkazishning foydasini qayd etdilar.
“Ruhiyat va ranglar: talaba-yoshlar uchun psixologik trening”
“Ruhiyat va ranglar” — yoshlar ruhiy barqarorligini mustahkamlashga xizmat qiladi
O‘zbekiston Milliy universiteti filialida “Dolzarb – 90 kunlik” loyihasi doirasida talaba-yoshlarning bo‘sh vaqtlarini mazmunli o‘tkazish maqsadida Xotin-qizlar psixologi A. Sa’dullayeva tomonidan “Ruhiyat va ranglar” nomli trening tashkil etildi.
Treningning asosiy maqsadi talabalarning ruhiy holatini mustahkamlash, psixologik to‘siqlarni yengishga yordam berish, shuningdek, ichki motivatsiya, iroda va o‘ziga bo‘lgan ishonchni oshirishdan iborat bo‘ldi. Mashg‘ulot interaktiv usulda o‘tkazilib, ishtirokchilar turli psixologik mashqlar orqali o‘z fikrlarini bildirgan holda faol qatnashdilar.
“O‘zbekiston Milliy universiteti professor-o‘qituvchilari tomonidan harbiy kafedra talabalari uchun psixologik seminar o‘tkazildi”
Harbiy kafedra talabalariga doirasida seminar va treninglar tashkil etildi.
Tadbirda “Emotsional bosim aslida nima?” mavzusida ma’ruza o‘qilib, emotsional bosim tushunchasi, uning ruhiy salomatlik va xizmat samaradorligiga ta’siri hamda uni yengish usullari haqida ma’lumotlar berildi. Shuningdek, harbiy talabalar uchun diqqatni jamlash, muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish va jamoaviy muhitni mustahkamlashga qaratilgan psixologik treninglar o‘tkazildi.
Mazkur tadbir harbiy talabalar ruhiy holatini mustahkamlash, xizmatga ijobiy munosabatni shakllantirish va sog‘lom jamoaviy muhit yaratishga xizmat qiladi.