Oqava Suvlarni Tozalash Siyosati
O‘zbekiston Milliy universitetida
O‘zbekiston Milliy universiteti (O‘zMU) oqava suvlarni boshqarishda ikki asosiy yo‘nalishni amalga oshirmoqda:
- 1
Bazsuv mahalliy suv tozalash inshooti orqali zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash.
- 2
Biologik tozalash usullari yordamida ekologik xavfsiz va iqtisodiy samarali yechimlarni tatbiq etish.
Bu ikki yo‘nalish birgalikda nafaqat universitet ehtiyojlarini qondiradi, balki suv resurslarini barqaror boshqarish bo‘yicha namunali tajriba sifatida xizmat qiladi.
Bo'zsuv Mahalliy Suv Tozalash Inshooti
Universitet hududida hosil bo‘layotgan oqava suvlarning katta qismi “Bazsuv” mahalliy tozalash inshootiga yuboriladi.
- Bu yerda suv filtrlash va dezinfeksiya qilishning ilg‘or usullari orqali yana bir bor tozalanadi.
- Maxsus quvur tarmoqlari orqali oqava suvlar samarali yig‘ilib, kampus tashqarisidagi cho‘ktirish va tozalash havzalariga yo‘naltiriladi.
Natijada, suv sifatining xavfsizligi ta’minlanadi va atrof-muhitga zarar yetkazilmasdan qayta foydalanish imkoniyati yaratiladi.
Biologik Oqava Suvlarni Tozalash
An’anaviy usullardan tashqari, O‘zMU biologik tozalash texnologiyalarini ham qo‘llamoqda. Bu jarayon yuqori suv o‘simliklari — pistia, eixorniya, azolla va ryaska yordamida amalga oshiriladi.
Ushbu o‘simliklar O‘zbekiston sharoitiga muvaffaqiyatli moslashtirilgan va ochiq suv havzalarida kengayib bormoqda.
Tadqiqotlarga ko‘ra, oqava suvlar
kun ichida biologik tozalanadi
foydali mikroorganizmlar soni
oqava suvlarning
10 %
biologik usulda tozalanmoqda
Biomassa – Qayta Foydalanish va Qishloq Xo‘jaligida Tatbiq
Biologik tozalash natijasida olingan yashil biomassa turli sohalarda keng qo‘llanmoqda:
- Azolla “yashil o‘g‘it” sifatida tuproq unumdorligini oshiradi va hosildorlikni ko‘paytiradi.
- Pistia va boshqa suv o‘simliklari oqsil va mineral moddalar boy ozuqa sifatida chorva mollari, parrandachilik, baliqchilik va amfibiyalar uchun qo‘llanadi.
- Eixorniya biomassasidan biogaz, bioetanol va qog‘oz ishlab chiqarish mumkin.
- Ayrim o‘simliklardan dorivor preparatlar ham olinmoqda.