YASHIL MUHIT VA TALABALAR FAROVONLIGI: O‘ZMUDA BARQAROR RIVOJLANISHGA YO‘NALTIRILGAN TASHABBUSLAR
O‘zbekiston Milliy universiteti nafaqat ta’lim va ilm-fan markazi, balki ekologik barqarorlik, energiya samaradorligi va qayta tiklanadigan energiya texnologiyalarini amaliyotga tatbiq etuvchi ilg‘or oliy ta’lim muassasasiga aylanmoqda. Bugungi kunda universitetda energiya tejamkor tizimlarni joriy etish, yashil muhitni kengaytirish va qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar olib borilmoqda.
Universitet rektori Inom Madjidov tashabbusi bilan bu borada muhim loyihalar yo‘lga qo‘yilgan. Jumladan, talabalar turar joylari, fakultet binolari va ilmiy markazlarda energiya samaradorlikni oshirish maqsadida zamonaviy quyosh panellari o‘rnatilmoqda. Shuningdek, issiqlik va suv ta’minoti tizimlari energiya tejamkor texnologiyalar asosida yangilanmoqda. Bu orqali universitet nafaqat elektr energiyasidan samarali foydalanmoqda, balki o‘z infratuzilmasining ekologik izini ham kamaytirmoqda.
Rektor Inom Madjidovning so‘zlariga ko‘ra, zamonaviy universitet ta’lim va ilmiy izlanishlar bilan bir qatorda, yashil iqtisodiyot tamoyillarini hayotga tatbiq etishda yetakchi o‘rinda bo‘lishi lozim. Shu maqsadda universitetda “Yashil kampus” konsepsiyasi ishlab chiqilib, bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda. Bu konsepsiya doirasida quyosh energiyasidan tashqari shamol va biogaz manbalaridan foydalanish bo‘yicha tajribaviy loyihalar yo‘lga qo‘yilgan.
Universitet olimlari va talabalari tomonidan ishlab chiqilgan innovatsion energiya yechimlari nafaqat ichki infratuzilmani modernizatsiya qilishga, balki respublika miqyosida barqaror rivojlanish g‘oyalarini targ‘ib etishga xizmat qilmoqda. Masalan, quyosh energiyasi asosida ishlovchi yoritish tizimlari, energiya sarfini avtomatik nazorat qiluvchi aqlli sensorlar, chiqindilarni qayta ishlash va suvni tejovchi tizimlar o‘rnatilmoqda.
Bundan tashqari, universitet mahalla bilan hamkorlikda ekologik tashabbuslarni kengaytirish, energiyani tejash va qayta tiklanadigan manbalardan foydalanish bo‘yicha “Yoshlar va yashil energiya” loyihasini amalga oshirmoqda. Ushbu tashabbus orqali talaba-yoshlar, o‘qituvchilar va mahalla faollari uchun o‘quv-seminarlar tashkil etilib, ularning ekologik savodxonligini oshirish, amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Mazkur dasturlar natijasida O‘zbekiston Milliy universiteti o‘zini “yashil universitet” sifatida namoyon etmoqda. Energiya tejamkorlik va qayta tiklanadigan energiya bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar nafaqat iqtisodiy samaradorlikni oshiradi, balki atrof-muhitni muhofaza qilish, uglerod izini kamaytirish va barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishga xizmat qiladi.
Kelgusida universitetda energiya monitoring tizimini yaratish, barcha binolarni quyosh va shamol energiyasi bilan ta’minlash, hamda ekologik innovatsiyalarni keng miqyosda joriy etish rejalashtirilgan. Bu esa O‘zbekiston Milliy universitetini nafaqat respublika, balki butun Markaziy Osiyoda ekologik barqaror va innovatsion oliy ta’lim maskaniga aylantiradi.
Universitet bugun ilm-fan, ta’lim va ekologiyani uyg‘unlashtirgan holda yashil energiya, energiya samaradorlik va barqaror rivojlanish g‘oyalarini hayotga tatbiq etayotgan yetakchi maskanlardan biridir. Ushbu yondashuv esa O‘zbekistonni “yashil iqtisodiyot” sari olib boruvchi eng samarali amaliy model sifatida namoyon bo‘lmoqda.