ILMIY HAMKORLIK VA YASHIL ENERGIYA SARI QADAM: O‘ZMU DELEGATSIYASI DUBNADA
Universitet bugungi kunda ilm-fan, innovatsiya va ekologik barqarorlikni uyg‘unlashtirgan holda “yashil universitet” konsepsiyasi sari qat’iy qadamlar tashlamoqda. Universitet rahbariyati tomonidan amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ishlar energiya samaradorligini oshirish, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish va resurslarni tejashga qaratilgan.
Shu maqsadda, O‘zbekiston Milliy universiteti rektori Inom Madjidov O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalari rektorlaridan iborat delegatsiya tarkibida Rossiyaning Dubna shahridagi Yadro tadqiqotlari birlashgan instituti (JINR) ga tashrif buyurdi. Mazkur tashrif ikki davlat o‘rtasidagi ilmiy-texnik hamkorlikni kuchaytirish, yangi texnologiyalarni o‘zlashtirish va energiya samarador tizimlarni yaratish yo‘lida muhim ahamiyat kasb etdi.
Tashrif davomida delegatsiya a’zolari Dubnadagi ilg‘or ilmiy laboratoriyalar, zamonaviy yadro fizikasi markazlari hamda texnologik innovatsiyalar bilan yaqindan tanishdilar. Yadro energetikasi, qayta tiklanadigan energiya manbalari, ekologik toza ishlab chiqarish tizimlari va energiya tejovchi texnologiyalar bo‘yicha hamkorlik istiqbollari muhokama qilindi.
Rektor Inom Madjidov o‘z chiqishida shunday ta’kidladi:» Bugungi kunda O’zbekiston Milliy universiteti fundamental fanlar bilan bir qatorda ekologik barqarorlik, energiya samaradorligi va yashil iqtisodiyot yo’naliahidagi ilmiy ishlanmalarga ham katta e’tibor qaratmoqda. Bu nafaqat ta’lim sifati, balki kelajak avlod uchun toza muhit yaratish mas’uliyatidir».
O‘ZMU huzurida faoliyat yuritayotgan Nanotexnologiyalarni rivojlantirish markazi va ilmiy laboratoriyalarda quyosh, shamol va biogaz energiyasidan foydalanish bo‘yicha innovatsion texnologiyalarni takomillashtirish ustida ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda. Ushbu ishlanmalar universitet infratuzilmasida bosqichma-bosqich joriy etilmoqda.
Xususan, universitet binolari va auditoriyalarida energiya tejovchi yoritish tizimlari, issiqlikni avtomatik boshqaruvchi qurilmalar, quyosh panellari o‘rnatish ishlari amalga oshirilmoqda. Bu orqali universitet energiyani 30 foizgacha tejashga erishgan bo‘lib, ushbu tajriba boshqa oliy ta’lim muassasalariga ham namuna bo‘lib xizmat qilmoqda.
Tashrif chog‘ida O‘zbekiston va Rossiya olimlari o‘rtasida energiyani saqlash tizimlari, nanomateriallar asosida energiya ishlab chiqarish texnologiyalari va resurslarni tejovchi uskunalarni birgalikda ishlab chiqish bo‘yicha kelishuvlar muhokama qilindi. Bu ilmiy almashinuv ikki tomonlama foydali bo‘lib, ekologik xavfsiz energiya tizimlarini rivojlantirishda yangi imkoniyatlarni ochib berdi.
Dubnadan qaytgach, O‘zbekiston Milliy universiteti vakillari tomonidan maruza va taqdimotlar tashkil etilib, o‘rganilgan ilg‘or tajribalar universitet jamoasiga keng yoritib berildi. Mazkur tadbirlarda energiya samarador texnologiyalarni joriy etish, yashil energiya tizimlarini kengaytirish va barqaror rivojlanish tamoyillarini amaliyotga tatbiq etish masalalari muhokama qilindi.
Shuningdek, universitet O‘zbekistonning boshqa oliy o‘quv yurtlari bilan hamkorlikda **“Yashil energiya klasteri”**ni tashkil etish tashabbusini ilgari surmoqda. Bu klaster doirasida ilmiy tadqiqotlar, talabalar loyihalari va xalqaro grant dasturlari asosida qayta tiklanadigan energiya texnologiyalarini ishlab chiqish rejalashtirilgan.
Universitetning Dubnaga tashrifi va mazkur yo‘nalishda olib borilayotgan ishlar — mamlakatimizda barqaror rivojlanish, energiya mustaqilligi va ekologik xavfsizlikni ta’minlash yo‘lida yangi bosqichni boshlab berdi. O‘ZMU bu borada nafaqat ta’lim va ilm-fan markazi, balki “yashil universitet” modelining amaliy namunasi sifatida yetakchi o‘rin egallab bormoqda.
