{"id":588,"date":"2024-02-23T07:38:46","date_gmt":"2024-02-23T12:38:46","guid":{"rendered":"https:\/\/sdgnuu.uz\/?page_id=588"},"modified":"2024-02-27T12:31:35","modified_gmt":"2024-02-27T17:31:35","slug":"asosiy_sdg1_uz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sdgnuu.uz\/?page_id=588","title":{"rendered":"asosiy_sdg1_uz"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Qashshoqlikning
barcha
shakllariga
barham berish<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Qashshoqlikning barcha shakllariga barham berish<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

2015-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan belgilangan Barqaror rivojlanish maqsadlarining<\/a> birinchi maqsadi Qashshoqlikning barcha shakllariga barham berish<\/strong><\/a> (keyingi o\u2018rinlarda SDG 1 deb yuritiladi) deyiladi. BRM ga a\u02bczo davlatlar \u201cHech kimni ortda qoldirmaslik va eng uzoq hududlardagi aholiga birinchi navbatda yordamga borish\u201d majburiyatini o\u02bbz zimmalariga oldilar. SDG 1 o’ta qashshoqlikning barcha shakllariga, jumladan oziq-ovqat, toza ichimlik suvi va sanitariya yetishmasligiga barham berishga qaratilgan. Ushbu maqsadga erishish iqlim o’zgarishi<\/a> va mojarolar keltirib chiqaradigan yangi tahdidlarga yechim topishni o’z ichiga oladi.<\/p>

SDG 1ni amalga oshirish uchun 7 maqsad va taraqqiyot yo\u2018lini belgilash uchun 13 ko’rsatkich mavjud. Yuqoridagi vazifalarni amalga oshirgandan so\u2018ng quyidagi natijaga erishiladi:<\/p>

  1. o’ta qashshoqlikni yo’q qilish;<\/li>
  2. barcha turdagi qashshoqliklarni yarmiga qisqartirish;<\/li>
  3. ijtimoiy himoya tizimlarini joriy etish;<\/li>
  4. mulk, asosiy xizmatlar, texnologiyalar va iqtisodiy resurslardan foydalanishga teng huquqlarni ta’minlash;<\/li>
  5. ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy ofatlarga chidamlilikni oshirish.<\/li><\/ol>

    Taraqqiyot davom etayotganiga qaramay, dunyo aholisining 10 foizi qashshoqlikda yashaydi va sog’liqni saqlash, ta’lim, suv va kanalizatsiya kabi asosiy ehtiyojlarni qondirish uchun kurashmoqda. Haddan tashqari qashshoqlik daromadi past mamlakatlarda, ayniqsa, mojarolar va siyosiy g\u2018alayonlardan jabrlangan mamlakatlarda hamon keng tarqalgan. 2015-yilgi statistika shuni ko\u2018rsatadiki, o\u2018ta qashshoqlikda yashovchi 736 million aholining yarmidan ko\u2018pi Sahroi Kabir va janubiy Afrika hududlariga to\u2018g\u2018ri keladi. Bunday holatda, ijtimoiy siyosat jarayonida sezilarli siljishlarsiz, 2030-yilga kelib qashshoqlik<\/a> keskin ortadi. 2016 yilgi statistikaga ko\u2018ra, qishloqlarda qashshoqlik darajasi 17,2 foizni, shaharlarda esa 5,3 foizni tashkil etadi.<\/p>

    Kambag’allikni o’lchaydigan asosiy ko’rsatkichlardan biri bu xalqaro va milliy qashshoqlik chegarasidan pastda yashaydigan aholi ulushidir. Ijtimoiy himoya tizimlari bilan qamrab olingan va asosiy xizmatlardan foydalana oladigan uy xo\u2018jaliklarida yashovchi aholi ulushini o’lchash ham qashshoqlik darajasini ko\u2018rsatib beruvchi ko’rsatkichlardan biridir<\/a>. 2020-yildagi COVID-19 pandemiyasi<\/a> qashshoqlikka barham berishni qiyinlashtirdi. 2020-yil sentabrida chop etilgan tadqiqot shuni ko\u2018rsatdiki, qashshoqlik oxirgi 20 yil ichida barqaror ravishda pasayib borayotgan bo\u2018lsa-da, bir necha oy ichida 7 foizga<\/a> oshgan.<\/p>

    Qashshoqlik bolalarni ham chetlab o\u2018tmadi. Har yil qancha bola ochlik va muhtojlikda yashayotgani haqida statistika qilinib boriladi. Lekin bu statistikalar doim ham to\u2018g\u2018ri chiqavermaydi. Misol uchun, 2013-yildagi ma\u2019lumotlarga qaraydigan bo\u2018lsak,\u00a0 taxminan 385 million bola kuniga 1,90 AQSh dollaridan kam pul bilan yashagan. Dunyo bo’ylab bolalarning ahvoli to’g’risidagi to\u2018liq ma’lumotlar mavhumligi tufayli bu raqamlar ishonchsizdir. O’rtacha 97 foiz mamlakatlarda kam ta’minlangan bolalarning ahvolini aniqlash va SDG 1ga erishish yo\u2018llarini ishlab chiqish uchun yetarlicha ma’lumotlar yo’q.Mmamlakatlarning 63 foizida esa bolalar qashshoqligi<\/a> haqida hech qanday statistika yo\u2018q.<\/p>

    1990-yildan buyon dunyo mamlakatlari qashshoqlikni kamaytirish uchun turli chora-tadbirlarni amalga oshirib, samarali natijalarga erishdi. 2013-yilda o’ta qashshoqlikda yashovchi odamlar soni 1,8 milliarddan 776 milliongacha kamaydi. Biroq, quyori natijalarga qaramasadan odamlar qashshoqlikda yashashda davom etmoqda. Jahon bankining hisob-kitoblariga<\/a> ko’ra, 2020-yilda 40 dan 60 milliongacha odam o’ta qashshoqlikka tushib qoladi<\/p>

    Dunyoning eng qashshoq mamlakatlarida iqtisodiy o’sishning yo’qligi, tengsizlikning kuchayishi, davlatchilikning tobora zaiflashib borayotgani va iqlim o’zgarishi kabi oqibatlar SDG 1ga erishishga to’sqinlik qilmoqda. Mahalliy hukumatlar qashshoqlik bilan bog’liq masalalarni yechishda muhim rol o’ynaydi. Butun dunyoda mahalliy hukumatni vazifalari turlicha bo\u2018lib, quyidagi vazifalar bajaradilar:<\/p>